Nhà trọ tư nhân chiếm phần lớn nguồn cung nhà cho thuê tại TPHCM

Nhà trọ tư nhân đang “gánh” chỗ ở cho hơn 1,6 triệu lao động tại TP.HCM, nguồn cung nhà cho thuê vẫn thiếu trầm trọng

Theo số liệu từ Sở Xây dựng TP.HCM, thành phố hiện có 72.581 công trình nhà ở cho thuê, bao gồm cả nhà ở do Nhà nước và khu vực tư nhân phát triển.

Trong đó:

Gần 60.000 công trình là nhà trọ độc lập hoặc nhà ở riêng lẻ kết hợp cho thuê.
Cung cấp gần 630.000 phòng trọ.
Đáp ứng nhu cầu chỗ ở của hơn 1,61 triệu người thuê nhà.

Trong khi đó, nguồn cung nhà cho thuê do Nhà nước và doanh nghiệp đầu tư còn khá khiêm tốn, gồm:

Hơn 10.000 căn nhà ở xã hội cho thuê.
Khoảng 2.100 phòng lưu trú công nhân.
438 căn nhà công vụ.

Sự chênh lệch rất lớn giữa nguồn cung chính thức và nhu cầu thực tế khiến hệ thống nhà trọ tư nhân tiếp tục là lựa chọn gần như duy nhất đối với phần lớn người lao động, đặc biệt là lao động nhập cư và nhóm có thu nhập thấp.

Hàng triệu công nhân vẫn phải sống trong các khu nhà trọ

Không chỉ tại TP.HCM, theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cả nước hiện có khoảng 4,5–5 triệu công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp và phần lớn đều phải thuê nhà.

Hiện nay, phần lớn nguồn cung phòng trọ vẫn do các hộ gia đình và cá nhân đầu tư. Mô hình này giúp giải quyết nhanh nhu cầu chỗ ở nhưng cũng tồn tại nhiều hạn chế như:

Diện tích phòng nhỏ.
Mật độ cư trú cao.
Thiếu khu sinh hoạt chung.
Hệ thống phòng cháy chữa cháy chưa đồng bộ.
Hạ tầng xuống cấp ở nhiều khu vực.

Điều kiện sống không đồng đều giữa các khu nhà trọ đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của hàng triệu người lao động và gia đình họ.

Thị trường bất động sản vẫn ưu tiên nhà để bán

Trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản Việt Nam chủ yếu tập trung phát triển các dự án để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê chưa nhận được sự quan tâm tương xứng.

Khi giá nhà liên tục tăng, việc sở hữu nhà ở trở nên khó khăn hơn đối với người thu nhập trung bình và thấp. Vì vậy, nhu cầu thuê nhà dài hạn ngày càng lớn nhưng nguồn cung chuyên nghiệp lại chưa đáp ứng được.

Điều này khiến nhà trọ tư nhân tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong việc giải quyết nhu cầu an cư của người lao động.

TP.HCM cần hơn 727.000 căn nhà cho thuê đến năm 2030

Theo dự báo của Sở Xây dựng TP.HCM, đến năm 2030, riêng nhu cầu nhà ở cho thuê dành cho công nhân và người lao động tại các khu công nghiệp đã lên tới hơn 727.000 căn.

Trong khi đó, kế hoạch phát triển nhà lưu trú công nhân của thành phố chỉ khoảng 10.000 căn, tương đương chưa đến 2% nhu cầu thực tế.

Đối với các nhóm đối tượng khác như:

Cán bộ, công chức.
Viên chức.
Lực lượng vũ trang.
Học sinh, sinh viên.

Hiện TP.HCM vẫn chưa hoàn tất khảo sát xã hội học để đánh giá đầy đủ nhu cầu nhà ở cho thuê.

Vì sao nguồn cung nhà cho thuê phát triển chậm?

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, nguyên nhân lớn nhất nằm ở hành lang pháp lý và chính sách ưu đãi chưa đủ hấp dẫn nhà đầu tư.

Các quy định hiện hành chủ yếu điều chỉnh:

Nhà ở xã hội cho thuê.
Nhà ở thương mại cho thuê.

Tuy nhiên vẫn chưa có cơ chế đủ mạnh để hình thành quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn, lâu dài.

Bên cạnh đó, thời gian thực hiện thủ tục đầu tư kéo dài, chi phí đất đai cao và khả năng thu hồi vốn chậm khiến nhiều doanh nghiệp chưa mặn mà với phân khúc này.

TP.HCM đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nhà cho thuê

Để thúc đẩy thị trường nhà ở cho thuê, TP.HCM đã kiến nghị Chính phủ xem xét nhiều cơ chế ưu đãi như:

Xem dự án nhà ở cho thuê là dự án cấp bách để rút ngắn thủ tục đầu tư.
Miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất.
Giảm thuế giá trị gia tăng (VAT).
Giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.
Áp dụng chính sách ưu đãi tương tự nhà ở xã hội.

Ngoài ra, thành phố cũng đề xuất xây dựng gói tín dụng ưu đãi dành riêng cho các dự án nhà cho thuê với:

Lãi suất khoảng 3–4%/năm.
Thời hạn vay 15–20 năm.
Ân hạn trả nợ trong 3 năm đầu.

TP.HCM cũng kiến nghị Nhà nước hỗ trợ 70–80% lãi suất vay thương mại trong giai đoạn đầu triển khai và vận hành dự án nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư.

Khuyến khích doanh nghiệp phát triển nhà ở cho thuê

Một trong những đề xuất đáng chú ý là cho phép các dự án nhà ở thương mại dành từ 50% quỹ nhà trở lên để cho thuê được hưởng các chính sách ưu đãi tương tự dự án nhà ở xã hội.

Theo đánh giá của TP.HCM, nếu được thông qua, chính sách này sẽ tạo động lực để doanh nghiệp chuyển hướng sang phát triển nhà cho thuê dài hạn thay vì chỉ tập trung bán sản phẩm như hiện nay.

Qua đó góp phần đa dạng hóa nguồn cung, bình ổn giá thuê và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người lao động.

HoREA đề nghị hỗ trợ cả chủ nhà trọ tư nhân

Ở góc độ doanh nghiệp, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng ngoài việc hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở cho thuê, Nhà nước cũng cần có chính sách dành cho các chủ nhà trọ tư nhân.

Mặc dù Luật Nhà ở đã công nhận nhà trọ là một loại hình nhà ở xã hội cho thuê, nhưng phần lớn chủ nhà trọ vẫn chưa được tiếp cận các chính sách ưu đãi về tín dụng, đất đai và thuế để đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất.

HoREA kiến nghị cần có cơ chế hỗ trợ giúp các chủ nhà trọ:

Cải tạo phòng trọ.
Nâng cấp hạ tầng kỹ thuật.
Bổ sung hệ thống phòng cháy chữa cháy.
Cải thiện chất lượng môi trường sống.

Đồng thời, ưu tiên quy hoạch các dự án nhà ở cho thuê gần khu công nghiệp, khu chế xuất và các tuyến giao thông công cộng nhằm giảm chi phí đi lại, nâng cao chất lượng sống và bảo đảm an sinh cho hàng triệu lao động nhập cư.

Kết luận

Với hơn 1,6 triệu người đang sinh sống tại các khu nhà trọ tư nhân, có thể thấy mô hình này vẫn là "xương sống" của thị trường nhà ở cho thuê tại TP.HCM. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong những năm tới, thành phố cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, mở rộng chính sách ưu đãi và khuyến khích cả doanh nghiệp lẫn chủ nhà trọ tư nhân tham gia phát triển nguồn cung nhà ở cho thuê chất lượng, giá phù hợp. Đây sẽ là giải pháp quan trọng góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững đô thị.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

1. Hiện TP.HCM có bao nhiêu người đang thuê nhà?

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, hiện có hơn 1,61 triệu người đang thuê nhà, chủ yếu sinh sống tại hệ thống nhà trọ tư nhân.

2. Nhà trọ tư nhân chiếm tỷ lệ bao nhiêu trong nguồn cung nhà cho thuê?

Trong hơn 72.500 công trình nhà cho thuê trên địa bàn TP.HCM, gần 60.000 công trình là nhà trọ tư nhân hoặc nhà ở riêng lẻ kết hợp cho thuê, chiếm phần lớn nguồn cung.

3. Vì sao nhà ở cho thuê vẫn thiếu dù nhu cầu rất lớn?

Nguyên nhân chủ yếu là thiếu cơ chế ưu đãi hấp dẫn, thủ tục đầu tư còn phức tạp, chi phí đất đai cao và thời gian thu hồi vốn dài khiến doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư vào phân khúc này.

4. Đến năm 2030 TP.HCM cần bao nhiêu căn nhà cho thuê?

Theo dự báo, riêng công nhân và người lao động tại các khu công nghiệp đã có nhu cầu hơn 727.000 căn nhà cho thuê, trong khi kế hoạch phát triển hiện nay mới đáp ứng được khoảng 10.000 căn.

5. TP.HCM đang đề xuất những chính sách nào để phát triển nhà ở cho thuê?

Thành phố kiến nghị miễn giảm thuế và tiền sử dụng đất, xây dựng gói vay ưu đãi lãi suất 3–4%/năm, rút ngắn thủ tục đầu tư và mở rộng chính sách ưu đãi cho cả doanh nghiệp lẫn chủ nhà trọ tư nhân nhằm tăng nguồn cung nhà ở cho thuê.

inhadat.net